Strona WWW

O programie

Miejski Program "Wychowawca Podwórkowy"

na lata 2016-2018

Program działa na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 i 6a oraz art.18 ust.2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1515, 1890) oraz art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocyspołecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163, 693, 1045, 1058, 1240, 1310, 1359, 1607, 1616, 1830) w zw z art. 176 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 332, 1045, 1199). Program jest kontynuacją działań realizowanych w ramach Lokalnego Programu Pomocy Społecznej „Wychowawca Podwórkowy” od 2007 roku.

 1. Wstęp

W dzisiejszych czasach wpływ niekontrolowanych treści masowej informacji promujących agresywne i przestępcze wzorce zachowań powoduje, iż coraz więcej dzieci i młodzieży spędza czas wolny w sposób ryzykowny, z możliwością dostępu do substancji psychoaktywnych. Niedostateczna oferta atrakcyjnych i bezpłatnych form alternatywnego spędzania czasu pozaszkolnego nie daje możliwości rozwijania zainteresowań, talentów i pasji. Niska skuteczność oddziaływań profilaktyczno – wychowawczych i resocjalizujących stosowanych wobec małoletnich powoduje wzrost liczby zachowań agresywnych ze strony często bardzo młodych ludzi, a bezsilność społeczna w tej sprawie powoduje obniżenie poczucia bezpieczeństwa wśród mieszkańców lokalnych środowisk. U dzieci i młodzieży podejmującej zachowania ryzykowne częściej niż u ich rówieśników, którzy tych zachowań nie podejmują, występuje brak umiejętności rozwiązywania problemów, adekwatnego reagowania na sytuacje trudne, radzenia sobie z emocjami, niska samoocena. Szczególne znaczenie w podejmowaniu ryzykownych zachowań przez młodzież przypisuje się negatywnym wpływom rówieśniczym (posiadanie przyjaciół, którzy modelują zachowania problemowe), niskiej motywacji do osiągania sukcesów życiowych (w szkole, w życiu rodzinnym i zawodowym) oraz niskim osiągnięciom w nauce (niska średnia ocen szkolnych), emigracji rodziców (pozostawienie z babcią, ciocią itp.). Na niedostosowanie społeczne dziecka skłonni jesteśmy niejednokrotnie patrzeć powierzchownie. W efekcie „leczymy” skutki , bez usuwania istoty zjawiska.

Miejski Program „Wychowawca Podwórkowy” przewidziany do realizacji na lata 2016- 2018 jest odpowiedzią na potrzeby środowisk lokalnych jak również środowisk zagrożonych niedostosowaniem społecznym.

Zadaniem wychowawców podwórkowych jest: animacja czasu wolnego dzieci i młodzieży, inicjowanie działań mających na celu naukę młodego pokolenia umiejętności społecznych, prawidłowej komunikacji oraz pozytywnych relacji w rodzinie, szkole, grupie rówieśniczej i środowisku lokalnym. Innym aspektem pracy podwórkowej jest pomoc w rozwiązywaniu różnego rodzaju trudności i problemów dzieci, zarówno szkolnych, socjalnych, rodzinnych jak i prawnych poprzez działania korekcyjne i naprawcze. W tych elementach Miejski Program „Wychowawca Podwórkowy” jest spójny ze Strategią Rozwiązywania Problemów Społecznych Miasta Białegostoku na lata 2011-2020. Jest on ważnym obszarem wsparcia rodziny w jej funkcjach opiekuńczo-wychowawczych, poszerzaniem oferty dotyczącej wypełniania czasu wolnego (pozaszkolnego) dzieciom i młodzieży. Zajęcia animacyjne, rekreacyjne, tematyczne, kulinarne, taneczne, wokalne oraz sportowe dają możliwość rozwijania umiejętności i zainteresowań dzieci, a projekty profilaktyczne i wyjazdy integracyjne uczą umiejętności społecznych, komunikacji w grupie oraz pozytywnie kształtują osobowość młodego pokolenia.

2. Cele programu

2.1. Cel strategiczny programu.

Przeciwdziałanie patologiom społecznym oraz zapobieganie społecznie nieakceptowanym

zachowaniom dzieci i młodzieży poprzez organizowanie im czasu wolnego, rozwijanie ich

zainteresowań oraz prowadzenie działań profilaktycznych.

2.2. Cele szczegółowe:

1. Wypracowanie optymalnego, dostosowanego do różnorodnych warunków modelu pracy profilaktyczno – wychowawczej w środowisku otwartym.

2. Kształtowanie nawyku uczestnictwa w zajęciach sportowo – rekreacyjnych jako elementu profilaktyki prozdrowotnej i przeciwalkoholowej.

3. Kształtowanie umiejętności współistnienia oraz współdziałania w grupie rówieśniczej i społecznej przez wspólną naukę, zabawę i wybór właściwych form spędzania wolnego czasu.

4. Modyfikowanie niepożądanych zachowań, kształtowanie trwałych zasad i wartości u młodzieży gimnazjalnej i ponadgimnazjalnej poprzez udział w projektach i programach profilaktycznych, warsztatach tematycznych, zajęciach z komunikacji społecznej.

5. Aktywizacja społeczności lokalnej w tym głównie rodziców i opiekunów do działań na rzecz ograniczenia zachowań patologicznych dzieci i młodzieży, podniesienie poziomu wiedzy rodziców na temat zachowań ryzykownych oraz budowanie efektywnych mechanizmów współpracy międzyinstytucjonalnej.

6. Pomoc w rozwiązywaniu trudności i problemów dzieci, zarówno szkolnych, socjalnych, rodzinnych i prawnych poprzez działania korekcyjne i naprawcze.

3. Kierunki działań.

1. Upowszechnianie i inicjowanie alternatywnych form spędzania czasu wolnego wśród dzieci i młodzieży oraz ich rodziców.

2. Zwiększenie dostępności do masowych form spędzania czasu wolnego.

3. Rozwijanie umiejętności i zdolności dzieci i młodzieży ze środowisk zagrożonych niedostosowaniem społecznym.

4. Zapewnienie dzieciom i młodzieży dostępu do różnorodnych form kultury, nauki i sportu.

5. Współpraca z rodzicami i opiekunami mającymi problemy wychowawcze, edukacyjne i psychologiczne.

6. Profesjonalizacja kadry wychowawców podwórkowych poprzez udział w szkoleniach i warsztatach podnoszących ich wiedzę i kompetencję.

4. Wskaźniki.

1. Liczba dzieci korzystających z alternatywnych form spędzania czasu wolnego.

2. Liczba rodziców korzystających z różnorodnych form pomocy.

3. Liczba udzielonych porad rodzicom i opiekunom prawnym.

4. Liczba dzieci skierowanych przez pedagogów i asystentów rodziny.

5. Liczba przeprowadzonych imprez, warsztatów i projektów autorskich.

6. Liczba wyjazdów wakacyjnych, feryjnych i akcji weekendowych.

7. Liczba szkół podstawowych i ponadpodstawowych w zakresie współpracy środowisk lokalnych.

8. Liczba wychowawców podwórkowych prowadzących działania o charakterze animacyjnym, profilaktycznym i naprawczym.

9. Liczba osób biorących udział w szkoleniach w zakresie animacji czasu wolnego, pracy z dzieckiem i rodziną, profilaktyki i socjoterapii.

10. Liczba wychowawców podwórkowych, instruktorów i specjalistów zatrudnionych w programie.

5. Oczekiwane rezultaty.

1. Wzrost liczby dzieci i młodzieży do tej pory nie uczestniczących w zajęciach programowych.

2. Poszerzenie rejonów pracy wychowawcy o nowe obszary działań oraz poszerzanie oferty pracy wychowawczej w rejonach miasta szczególnie narażonych na wykluczenie społeczne i niedostosowanie społeczne.

3. Ograniczenie wśród dzieci i młodzieży zachowań agresywnych i społecznie nieakceptowanych;

4. Zaspokojenie różnorodnych potrzeb dzieci i młodzieży: bezpieczeństwa, przynależności, szacunku, akceptacji, aktywności fizycznej;

5. Zmniejszenie liczby dzieci i młodzieży eksperymentującej z alkoholem i innymi środkami uzależniającymi;

6. Zwiększenie poczucia bezpieczeństwa wśród mieszkańców białostockich osiedli;

7. Zwiększenie świadomości, wiedzy i umiejętności dzieci i młodzieży w zakresie specyfiki zagrożeń oraz możliwości ich unikania;

8. Odkrycie twórczych uzdolnień uczestników programu, talentów w różnych dziedzinach;

9. Profesjonalizacja kadry pełniącej rolę wychowawcy podwórkowego w obszarze pracy z dziećmi zagrożonymi niedostosowaniem społecznym oraz z „dziećmi ulicy”;

10. Wypracowanie optymalnego, dostosowanego do różnorodnych warunków modelu pracy

profilaktyczno-wychowawczej w środowisku otwartym.

6. ADRESACI PROGRAMU:

Dzieci i młodzież z białostockich osiedli mieszkaniowych w przedziale wiekowym 5-18 lat.

7. TERMIN REALIZACJI:

Program realizowany będzie w latach 2016-2018, jako praca całoroczna (w praktyce ramy czasowe realizacji programu będą modyfikowane w zależności od założeń i działań projektu).

8. MIEJSCE REALIZACJI:

Realizacja projektu odbywać się będzie na białostockich osiedlach, boiskach, kompleksach sportowych we współpracy ze szkołami i spółdzielniami mieszkaniowymi zaplanowana jako proces ciągły. W zależności od identyfikowanych potrzeb dzieci i młodzieży oraz pory roku i warunków atmosferycznych zajęcia odbywają się na wolnym powietrzu (boiska i place) bądź w udostępnianych przez spółdzielnie oraz szkoły pomieszczeniach. Czas zajęć obejmuje godziny popołudniowe w dni robocze oraz soboty (w trakcie roku szkolnego) oraz dni powszednie w okresie wakacyjnym w dogodnym dla uczestników czasie. W okresie wakacyjnym ilość godzin prowadzonych przez wychowawców zajęć powinna być tak, jak dotychczas większa niż w roku szkolnym (z uwagi na długość dnia, okres wakacyjny, większą ilość dzieci biorących udział w programie). Na osiedlach, gdzie zagrożenie patologiami społecznymi i niedostosowaniem społecznym jest zdecydowanie większe, godziny pracy wychowawców powinny być również zwiększone. Do takich osiedli zaliczyć należałoby Os. TBS, Os. Dziesięciny, Os. Dojlidy w rejonie ul. Dojnowskiej,

Os. Starosielce. We współpracy ze szkołami i innymi organizacjami realizowane będą projekty edukacyjne,

profilaktyczne i naprawcze.

9. Realizacja programu.

Współorganizatorzy:

1. Urząd Miejski w Białymstoku:

2. Pogotowie Opiekuńcze:

- bezpośrednia realizacja działań Programu.

3. Uczelnie wyższe:

 Uniwersytet w Białymstoku;

 Wyższa Szkoła Wychowania Fizycznego i Turystyki w Białymstoku;

 Niepaństwowa Wyższa Szkoła Pedagogiczna;

4. Zarząd Mienia Komunalnego, białostockie spółdzielnie mieszkaniowe i rady osiedlowe:

5. Szkoły podstawowe, gimnazjalne i ponadgimnazjalne Miasta Białegostoku:

6. BOSIR:

7. Komenda Miejska Policji.

8. Organizacje pozarządowe, miejskie jednostki organizacyjne i wolontariat.

10. Warunki umożliwiające realizację programu.

1. Udostępnienie przez szkoły znajdujące się w obrębie realizacji programu – boisk szkolnych oraz sal gimnastycznych (w miarę możliwości i potrzeb Programu „Wychowawca Podwórkowy”);

2. Udostępnienie przez spółdzielnie mieszkaniowe pomieszczeń znajdujących się na terenie osiedla z możliwością nieodpłatnego korzystania przez realizatorów;

3. Udostępnienie boisk i placów osiedlowych na działania wychowawców podwórkowych;

4. Zapewnienie materiałów do prowadzenia zajęć plastycznych, sportowych i innych;

5. Aktywizacja lokalnych firm i przedsiębiorstw na rzecz wsparcia realizacji programu.

11. Bezpośredni realizatorzy programu.

Wychowawca podwórkowy pracujący pod opieką merytoryczną koordynatora programu.

Rolę WYCHOWAWCY PODWÓRKOWEGO mogą pełnić:

- studenci wyższych uczelni - kierunków o profilu pedagogicznym, resocjalizacyjnym, wychowania fizycznego, turystyki i rekreacji lub innej specjalizacji, dającej możliwości rozwijania zainteresowań

podopiecznych (studia dzienne i zaoczne);

- absolwenci w/w kierunków;

- osoby posiadające uprawnienia instruktorskie w różnych dziedzinach sportowych i innych, którzy spełniają następujące kryteria:

a) osoby niekarane;

b) posiadające dodatkowe specjalności o charakterze: muzycznym, plastycznym, tanecznym, sportowym, potwierdzone odpowiednimi dokumentami;

c) posiadające umiejętności współpracy w grupie, nawiązywania kontaktów interpersonalnych, organizowania zajęć czasu wolnego dla różnych grup wiekowych;

d) spełniające kryteria art. 26 ust. 2 Ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej z dnia 9 czerwca 2011r.;

e) podejmą działanie jako wychowawca podwórkowy w następujących formach: praktyka studencka, umowa – zlecenie, umowa o pracę, porozumienie woluntarystyczne (zgodne z ustawą o działalności pożytku publicznego i wolontariacie).

f) wolontariusz/stażysta powinien uzyskać akceptację koordynatora programu do prowadzenia określonych działań.

12. Monitoring i sprawozdawczość.

Program monitorowany będzie corocznie, zaś dane uzyskane z monitoringu pozwolą na proces ewaluacyjny Programu. Coroczne uzyskiwanie informacji od realizatorów programu, będzie miało na celu wskazanie stopnia realizacji celu strategicznego i celów szczegółowych, przypisanych do konkretnych kierunków działań. Na zakończenie okresu trwania programu przewiduje się sporządzenie podsumowania na bazie analizy z rocznych sprawozdań. Partnerzy programu ponoszą odpowiedzialność za poprawny przebieg realizacji programu w zakresie powierzonych zadań. Bieżące informacje z realizacji działań programowych będą sporządzane przez wychowawców i przekazywane koordynatorom projektu. Koordynator programu będzie kreował nowe formy pracy, nawiązywał współpracę z nowymi instytucjami, organizacjami, które mogą przyczynić się do poszerzenia oferty programu. Otrzymane informacje pozwolą na ocenę skuteczności i efektywności podjętych działań w latach 2016-2018. Uzyskane wnioski pozwolą na wypracowanie założeń programowych programu na kolejne lata.

13. Źródła finansowania:

Finansowanie Programu odbywać się będzie ze środków budżetowych. Mogą być również pozyskiwane środki pozabudżetowe ( z innych źródeł, w tym z programów rządowych oraz środków UE).

14. Standardy pracy Wychowawcy Podwórkowego.

14.1. Zakres działania Wychowawcy Podwórkowego.

1. Organizowanie czasu wolnego dzieciom i młodzieży z białostockich osiedli mieszkaniowych w godzinach popołudniowych w ciągu tygodnia;

2. Oferowanie ciekawych form spędzania tego czasu - różnorodnych zajęć profilaktycznych, rekreacyjnych, sportowych czy gier zespołowych, wspólnych wyjść (do kina, teatru, na basen, na wystawy, na wycieczki), zajęć plastycznych, spotkań z ciekawymi ludźmi, itp.;

3. Zajęcia uczące dzieci różnych umiejętności społecznych (współdziałania w grupie, nawiązywania nowych kontaktów, integrowania się z innymi środowiskami społecznymi i wychowawczymi), podnoszenia wiary w siebie, pomagania lepiej zrozumieć świat i ludzi;

4. Pomoc w rozwiązywaniu codziennych trudności i problemów dzieci, zarówno szkolnych, socjalnych, rodzinnych i rówieśniczych;

5. Stosownie do potrzeb nawiązanie kontaktu i współpracy z rodzicami,

6. Współpraca z lokalnym systemem wsparcia.

14.2. Zadania Wychowawcy Podwórkowego.

1. Inicjowanie i nawiązywanie kontaktów z dziećmi, proponowanie wspólnych zajęć, rozrywki, rozwijania pomysłów, zachęcanie dzieci do podejmowania wspólnej pracy - urządzania placu zabaw, boiska, itp.;

2. Poznanie środowiska lokalnego oraz ustalenie potrzeb i możliwości działania;

3. Wypracowanie optymalnego, dostosowanego do różnorodnych warunków modelu pracy profilaktyczno wychowawczej w środowisku otwartym - na ulicy, podwórku, boisku i w innych miejscach spotkań dzieci i młodzieży;

4. Organizowanie zajęć zgodnie z kierunkiem działania wychowawcy podwórkowego np.: rozgrywek sportowych, zajęć plastycznych, tanecznych, konkursów;

5. Praca z grupą (w przypadku wyjść poza teren osiedla – 10 osób pod opieką 1 wychowawcy), bez konieczności tworzenia stałych grup (angażowanie dzieci w działania projektowe wymagają czasowego stworzenia względnie stałej grupy zadaniowej);

6. Kreowanie sytuacji, w których dziecko aktywnie rozwija wszystkie sfery swojej osobowości oraz buduje obraz własnej osoby;

7. Integrowanie środowiska lokalnego; animowanie aktywności społecznej i kulturalnej;

8. Organizacja i prowadzenie różnego rodzaju imprez: sportowych, tematycznych, integracyjnych;

9. Prowadzenie dokumentacji (dziennik pracy wychowawcy) oraz tworzenie scenariuszy, konspektów przy opracowywaniu mini-projektów i programów autorskich;

10. Poza określonym czasem pracy raz w miesiącu uczestniczy w spotkaniach o charakterze doskonalącym.

14.3. Zadania Wolontariusza/Stażysty

1. Realizowanie działań w ramach danego projektu, zleconych przez koordynatora i bezpośredniego opiekuna – wychowawcy podwórkowego w określonym przedziale czasowym;

- zaleca się, by były to osoby:

 które uzyskały akceptację koordynatora/ komisji koordynatorów po rozmowie kwalifikacyjnej;

 osoby, które odbyły min. 30 h stażu w programie.

14.4. Czas pracy Wychowawcy Podwórkowego.

Wychowawca podwórkowy pracuje przydzieloną ilość godzin od 20 do 50 (w szczególnie uzasadnionych przypadkach liczba godzin może być mniejsza niż 20), godziny bezpośredniej pracy w środowisku; Wychowawca podwórkowy pracuje w określonym rejonie działań w danym miesiącu,

w zależności od środowiska wychowawczego, specyfiki osiedla, rodzaju prowadzonych zajęć oraz ilości dzieci uczestniczących w zajęciach. Na danym obszarze powinien pracować zespół określony liczbowo z przydzieloną stałą liczbą godzin, tak by stworzyć rozpoznawalność wychowawców podwórkowych, co pozwala na utrzymywanie prawidłowych relacji i zapewnia poczucie bezpieczeństwa.

14.5. Dokumentacja.

Dokumentowanie pracy własnej poprzez :

- prowadzenie dziennika pracy wychowawcy,

- bieżące raportowanie działań w formie np. miesięcznych kart czynności/ raportów z dyżurów ( informacje o podjętych działaniach, kontaktach),

- sprawozdanie roczne z działań projektowych składane w terminie 30 dni po rocznym zakończeniu realizacji zadania .

Wychowawca podwórkowy powinien uzyskać pisemną zgodę rodziców na udział dziecka w programie. Uzyskanie zgody rodziców jest obowiązkowe, jeśli zajęcia odbywają się poza terenem osiedla (np. wyjścia do kina, na mecz, imprezę programową, wyjazdy integracyjno-profilaktyczne, wyjazdy wakacyjne i feryjne). Uczestnictwo w programie dzieci i młodzieży jest dobrowolne i bezpłatne.

14.6. Obowiązku Koordynatorów programu.

1. Wymagane minimum 3-letnie doświadczenie w realizacji programu pedagogiki podwórkowej/pracy

z dzieckiem w środowisku otwartym;

2. Nadzór merytoryczny nad jakością programu zgodnie z harmonogramem i obowiązującym prawem;

3. Nadzór merytoryczny i zarządzanie zespołem;

4. Ocena pracy wolontariuszy i stażystów;

5. Nawiązywanie kontaktów z realizatorami programu tj. szkołami, Zarządem Mienia Komunalnego, BOSiR, spółdzielniami, organizowanie współpracy z instytucjami i stowarzyszeniami w środowisku

lokalnym;

6. Współpraca z rodzicami, opiekunami prawnymi, pedagogami, kuratorami i sądami dla nieletnich;

7. W koniecznych sytuacjach profesjonalne diagnozowanie podopiecznego, jego sytuacji rodzinnej i szkolnej oraz podejmowanie decyzji, co do dalszych działań opiekuńczo-wychowawczych, resocjalizacyjnych i socjoterapeutycznych;

8. Nadzór i prowadzenie dokumentacji merytorycznej programu, przygotowanie sprawozdań z realizacji programu;

9. Przygotowanie i sporządzanie umów wychowawców podwórkowych,

10. Sporządzanie dokumentów dotyczących współpracy z różnorodnymi instytucjami na terenie miasta Białegostoku;

11. Fakultatywnie – nadzór nad księgowością, wykonanie budżetu programu (czuwanie nad płynnością finansową, prowadzeniem dokumentacji finansowej). Ilość koordynatorów i podział obowiązków zależny jest od ilości podopiecznych, realizowanych działań oraz ilości zatrudnionych wychowawców podwórkowych.

15. Metody, techniki i formy pracy Wychowawcy Podwórkowego.

15.1. Metody pracy:

Praca z grupą:

- praca z nieformalnymi grupami podwórkowymi;

- integracja nieformalnej grupy podwórkowej;

- praca z grupą projektową lub zadaniową.

Praca indywidualna:

- kształtowanie pożądanych zachowań i postaw;

- odkrywanie silnych stron dziecka, jego zainteresowań i rozwijanie umiejętności;

- działania profilaktyczno-wychowawcze,

W sytuacjach tego wymagających – pomoc w rozwiązywaniu doraźnych trudności i problemów dzieci ( szkolnych , rodzinnych i psychologicznych).

Praca środowiskowa:

- aktywizacja społeczności lokalnej na rzecz dzieci i młodzieży;

- współpraca z instytucjami i stowarzyszeniami na rzecz koalicji lokalnej;

15.2. TECHNIKI I FORMY PRACY:

- animacja i zabawa;

- sport i rekreacja;

- zajęcia poznawcze w przestrzeni podwórka, dzielnicy i miasta;

- zorganizowane wyjścia w ramach zajęć animacyjnych, sportowych i kulturalnych;

- trening umiejętności społecznych;

- działania profilaktyczne i edukacyjne;

- mini-projekty;

- wybrane formy (elementy) pracy socjoterapeutycznej;

- wyjazdy integracyjno-profilaktyczne;

- wyjazdy survivalowe;

- programy autorskie.

Realizacja projektów przez dzieci: angażowanie dzieci i młodzieży w realizację konstruktywnych działań o charakterze profilaktycznym, społecznym, kulturalnym, edukacyjnym, artystycznym, rekreacyjnym, wypoczynkowym lub sportowym nastawionych na osiągnięcie konkretnego celu i efektu. Organizacja wypoczynku: organizacja wyjazdów poznawczo-rekreacyjnych oraz integracyjnoprofilaktycznych w ramach wakacji i ferii szkolnych oraz wyjazdów weekendowych, poza miejsce zamieszkania dzieci (każdorazowa konieczność pozyskania osobnej zgody od opiekunów prawnych dzieci).

 


Zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą.